Vraag advies vóórdat je zwanger wordt

Wil je zwanger worden en gebruik jij en/of je partner (wel eens) drugs? Stop daar dan mee voordat je zwanger kunt worden en als je zwanger bent. 
Dat is beter voor je vruchtbaarheid, jouw gezondheid en de ontwikkeling van je baby. Vind jij of je partner dat moeilijk? Je kunt hulp vragen bij je huisarts of verloskundige.

Bij stoppen is vaak hulp nodig en dit kan tijd kosten. Vraag daarom op tijd advies.
Ben je al zwanger en gebruik je drugs? Overleg dan met je arts of je verloskundige wat je het beste kunt doen.
Vind je het moeilijk om dit met je huisarts of verloskundige te bespreken of wil je erover praten zonder je naam te zeggen? Bel dan de Drugs Infolijn: 0900-1995. Of mail vraagbaak@drugsinfo.nl. Of lees: https://www.thuisarts.nl/drugs/ik-wil-stoppen-met-drugs-of-minder-gebruiken.

Hieronder lees je meer over de gevolgen van verschillende soorten drugs. Het gaat om de gevolgen voor zwanger worden, jouw gezondheid, de zwangerschap en je kind.

XTC/Ecstasy, je zwangerschap en de baby

XTC is een pil waar de drug MDMA in zit. XTC-pillen zijn er in een heleboel kleuren en hebben vaak een logo of afbeelding. MDMA is ook te krijgen in kristal- of poedervorm.

XTC kan tijdens de zwangerschap erg schadelijk zijn voor je baby. Bij baby’s van moeders die tijdens de zwangerschap XTC hebben gebruikt, komen vaker aangeboren afwijkingen voor zoals:

• Afwijkingen aan het hart en/of bloedvaten, zoals het niet goed sluiten van de wand tussen de twee hartkamers.
• Afwijkingen aan armen en benen, zoals klompvoetjes, vergroeide tenen of vingers, het ontbreken van armen of benen.
• Een afwijking waarbij de darmen via een opening naast de navel buiten het lichaam liggen (gastroschisis).
• Minder snel leren bewegen (motorische ontwikkeling) en minder makkelijk leren.

De combinatie van XTC met andere drugs geeft nog meer risico's.

Stop op tijd met XTC

Vaak ben je al een paar weken zwanger als je erachter komt dat je zwanger bent. Gebruik daarom geen XTC zodra je zwanger wilt of kunt worden.

Dit heeft twee voordelen: XTC-gebruik kost vaak veel energie. Als jouw lichaam een paar weken uitrust, kun je fitter aan een zwangerschap beginnen. En dan weet je ook zeker dat XTC geen invloed meer kan hebben op jouw zwangerschap en jouw baby.

Het advies aan mannen is om ook drie maanden te wachten nadat je gestopt bent met XTC, voordat jullie zwanger proberen te worden. Na drie maanden is alle sperma vernieuwd. XTC die je eerder gebruikt hebt, kan waarschijnlijk geen invloed meer hebben op je sperma.

Speed, je zwangerschap en je baby

Speed heeft meestal de vorm van poeder. Er zit amfetamine in. Hoeveel amfetamine er in zit verschilt. In speed kunnen ook andere gevaarlijke stoffen zitten.
Speed gebruiken tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor de baby in je buik.

• Speed zorgt voor een snellere hartslag en het samentrekken van bloedvaten. Daardoor kan je bloeddruk omhoog gaan. Dat geeft een verhoogde kans op zeer ernstige problemen voor jouw gezondheid en die van je baby.
• Door het samentrekken van jouw bloedvaten kan er ook minder bloed en zuurstof naar de moederkoek (placenta) en de baby in jouw buik gaan. Daardoor kan je baby zich minder goed ontwikkelen en groeien. De baby kan dan een te laag geboortegewicht hebben voor de duur van de zwangerschap. Er is ook meer kans dat je baby te vroeg wordt geboren of zelfs overlijdt.

Als je als moeder speed gebruikt tijdens de zwangerschap, raakt je baby eraan gewend. Je baby kan dan vanaf de geboorte klachten krijgen, zoals trillen, slaperigheid en ademhalingsproblemen. Je baby moet na de geboorte afkicken.

De combinatie van speed met andere drugs geeft extra risico's.

Stop op tijd met speed
Vaak ben je al een paar weken zwanger als je erachter komt dat je zwanger bent. 
Gebruik daarom geen speed vanaf het moment dat je zwanger kúnt worden en niet als je al zwanger bent.

Cocaïne, je zwangerschap en je baby
Cocaïne is een sterk stimulerend middel. Cocaïne is schadelijk voor je zwangerschap en je baby. Ook al als je zwanger probeert te worden.

• Vrouwen die cocaïne gebruiken, hebben meer kans op een miskraam.
• Mannen die cocaïne gebruiken, kunnen minder vruchtbaar zijn.
• Vrouwen zijn tijdens hun zwangerschap waarschijnlijk gevoeliger voor de werking van cocaïne. Ze kunnen sneller een gevaarlijk hoge bloeddruk krijgen, of problemen met hun hart en er is meer kans op het loslaten van de placenta (moederkoek). Ook hebben ze door cocaïnegebruik meer kans op andere gezondheidsproblemen tijdens de zwangerschap en de bevalling.
• Cocaïne vernauwt de bloedvaten. Dit kan ervoor zorgen dat er minder bloed naar de baby in je buik stroomt. De gevolgen voor de baby hangen af van veel verschillende dingen, zoals de hoeveelheid cocaïne die je gebruikt en het moment in de zwangerschap waarop je cocaïne gebruikt.
• Baby’s kunnen de volgende problemen krijgen als je als moeder cocaïne gebruikt tijdens de zwangerschap:
  - De baby wordt te vroeg geboren.
  - De baby heeft een lager geboortegewicht (voor de duur van de zwangerschap).
  - De baby wordt kleiner geboren met ook een kleiner hoofd.
• Nog niet alle risico’s zijn duidelijk. Deze risico’s zijn er misschien ook:
  - Verhoogde spierspanning van de baby
  - Aangeboren afwijkingen aan de urinewegen en de bloedvaten
  - Leerproblemen voor het kind op latere leeftijd

Stop op tijd met cocaïne 
Vaak ben je al een paar weken zwanger als je erachter komt dat je zwanger bent. 
Gebruik daarom geen cocaïne vanaf het moment dat je zwanger kunt worden en niet tijdens de zwangerschap.

Gebruik minstens 3 maanden voor jullie zwanger proberen te worden allebei geen cocaïne. Na 3 maanden zijn alle zaadcellen vernieuwd.

Heroïne, methadon of buprenorfine, je zwangerschap en je baby
Heroïne, morfine, codeïne en methadon zorgen voor ernstige problemen voor de gezondheid van de moeder en de baby in haar buik.

• Door het inspuiten van de drug is er risico op ernstige infecties.
• Baby’s van moeders die tijdens de zwangerschap heroïne hebben gebruikt, hebben vaker deze problemen:
  - De baby wordt te vroeg geboren.
  - De baby heeft een te laag geboortegewicht (voor de duur van de zwangerschap). 
  - Ze krijgen als kind leerproblemen.
• De baby raakt gewend aan de heroïne in de baarmoeder en moet na de geboorte afkicken. De pasgeboren baby kan klachten krijgen door het stoppen, zoals lange tijd huilen, verhoogde spierspanning, te sterke reflexen, trillingen, onregelmatig slapen, sneller ademen, ongecontroleerd zuigen en slikken en stuipen en schokken.

Dit kan allemaal meteen na de geboorte beginnen of in de dagen erna.

Stop onder begeleiding met heroïne
Gebruik je heroïne en wil je zwanger worden? Maak dan vóórdat je zwanger kunt worden een afspraak met je huisarts. Of neem contact op met een verslavingskliniek.
Het advies is om voordat je zwanger kunt worden onder begeleiding over te stappen van heroïne naar methadon of buprenorfine. Vaak zal een verslavingsarts en een gynaecoloog je begeleiden.

Ben je al zwanger? Ook dan is het advies om zo snel mogelijk onder begeleiding van een verslavingsarts en een gynaecoloog over te stappen op methadon of buprenorfine.

Goede begeleiding is heel belangrijk, want te snel stoppen kan gevaarlijk zijn voor je zwangerschap en je baby.

GHB, je zwangerschap en je baby
Het gebruik van GHB vlak voor en tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor de baby in je buik.

GHB komt via de moederkoek (placenta) bij het kind terecht. Vrouwen die GHB gebruiken, hebben meer kans op een miskraam. En hun baby kan te vroeg geboren worden.

GHB is lastig af te meten: je neemt al snel te veel. En als je te veel GHB neemt, kun je ‘out gaan’ en bewusteloos of in coma raken. Dit kan levensgevaarlijk zijn en daarom dus ook gevaarlijk voor de baby in de buik.
 

Stop op tijd met GHB
Vaak ben je al een paar weken zwanger als je erachter komt dat je zwanger bent. 
Gebruik dus geen GHB vanaf het moment dat je zwanger kunt worden en niet tijdens de zwangerschap.

Paddo’s en truffels, je zwangerschap en de baby
Met paddo’s worden paddenstoelen bedoeld waar de stoffen psilocybine en psilocine in zitten. In sommige truffels zit ook psilocybine en psilocine. 
Dit zijn stoffen waardoor je een trip kunt krijgen. Hierdoor beleef je de werkelijkheid anders. Kleuren zijn intenser, je ziet patronen op een witte muur of gezichten zien er anders uit.

Er is nog weinig bekend over de schadelijke effecten van paddo’s of truffels op de baby in je buik.
Maar het effect van LSD lijkt op dat van paddo’s en truffels. Uit een onderzoek bleek dat LSD schadelijk zou kunnen zijn voor de baby in de buik.
Daarom is het verstandig om geen paddo’s, truffels of paddodruppels te gebruiken als je zwanger kunt worden of zwanger bent.

Andere belangrijke punten voor het gesprek met je arts

• Wil je zwanger worden en gebruik je drugs? Stop daar dan mee drie maanden voordat je zwanger kunt worden. Je hebt dan meer kans om zwanger te worden en het is beter voor je gezondheid en de ontwikkeling van je toekomstige kind.
• Mannen die drugs gebruiken kunnen ook het beste stoppen met drugs drie maanden vóórdat jullie stoppen met anticonceptie (pil, condooms of spiraaltje). Dan weet je zeker dat de drugs geen schade meer kunnen doen aan de zaadcellen.
• Soms is het moeilijk om met drugs te stoppen. Dit komt niet alleen omdat ze verslavend zijn. Er is ook vaak een reden waarom je je met drugs beter voelt dan zonder.
• Met begeleiding heb je een goede kans dat het lukt om te stoppen! Artsen en andere hulpverleners helpen je graag. Je geeft je kind de beste kans op een goede ontwikkeling als je om hulp durft te vragen.
• Denk samen na over hoe drugsgebruik het leven van je kind zal beïnvloeden als je niet stopt. Hoeveel tijd, geld en energie kosten drugs jou? Blijft er genoeg tijd, geld en energie over voor je baby? Kun je je baby goed verzorgen als je drugs gebruikt? Hoeveel stress geeft drugsgebruik je? Wat betekent dat voor de aandacht die je voor je kind kunt hebben straks?

Afhankelijk van jullie persoonlijke situatie en de drugs die je gebruikt, kan het zijn dat je tijdens je zwangerschap begeleid wordt door een team van meerdere hulpverleners.

Het is belangrijk dat alle betrokken hulpverleners samen belangrijke informatie en/of afspraken in je dossier zetten. Alle afspraken over de begeleiding bij het zwanger worden, zwangerschap, bevalling en kraamperiode komen hierin bij elkaar te staan. Wij raden je aan om hier ook zelf op aan te dringen.

Meer informatie

• Drugsinfo.nl (Trimbos-instituut)
• Drugs en zwangerschap (Jellinek).
• Ik wil stoppen met drugs of minder gebruiken
• Boek “Gezond zwanger worden. Handboek preconceptiezorg'." Eric A.P. Steegers, Annemarie Mulders, Yves Jacquemyn en Anjo Geluk (2023). Uitgeverij Garant. Zie o.a. hoofdstuk 10.

@ ZwangerWijzer 2026

Dit informatieblad is tot stand gekomen in samenwerking met diverse experts en gebaseerd op richtlijnen en medisch-wetenschappelijke literatuur. De bronnen vind je in de Bronnenlijst ZwangerWijzer.